O‘zbekiston madaniyat va san’atni rivojlantirish jamg‘armasi tashabbusi bilan yaratilgan va “WHY Architecture” asoschisi va ijodiy direktori, me’mor Kulapat Yantrasast tomonidan muhofizlik qilingan “O‘rik gullaganda” ko‘rgazmasi 2026-yilgi Milan dizayn haftaligi (20–26-aprel) davomida Milanning Via Brera 12 manzilida joylashgan “Palazzo Citterio” majmuasida namoyish etildi. Atoqli o‘zbek adibi Hamid Olimjonning she’ridan ilhomlangan ko‘rgazma Orolbo‘yi mintaqasi va Qoraqalpog‘istonning dramatik ekologik o‘zgarishlarni boshdan kechirgan, ammo jamoalari o‘z madaniy urf-odatlarini saqlab qolish va moslashtirishda davom etayotgan madaniy merosi orqali umid, yangilanish va matonat mavzularini tadqiq etdi. Ko‘rgazma kundalik hayotning uchta eng muhim elementi: to‘qimachilik, oziq-ovqat va uy-joy bo‘ylab sayohatga o‘xshardi.

12 nafar xalqaro dizaynerlar – Betan Laura Vud, Bobir Klichev, Didi NG. Ving Yin, Fernando Laposse, Marchin Rusak, Nifemi Markus-Bello, Sanne Visser va Sevara Haydarova Donazzan, shuningdek, “Glithero”, “Studio CoPain” va “Raw Edges” dizayn studiyalari o‘zbekistonlik ustalar Shukurjon Azimov, Nigora Amangeldiyeva, Boburjon Atabayev, Abdulla Abdurazzoqov, Abdulvohid Buxoriy, Otabek G‘aybullayev, Madina Kasimbayeva, Nursultan Qosbergenov, Lyudmila Yusupova, Yorqinoy Yo‘ldosheva, Biybisara Kunnazarova va Altinay Naubetovalar bilan yaqin hamkorlikda mahalliy hunarmandchilik bilimlariga asoslangan holda ipak, kigiz, yog‘och, sopol va qamishdan yangi asarlar yaratmoqda.

Rejissyor Manuel Korrea va me’mor Marina Otero Verzier tomonidan suratga olingan “Suv tugaydigan joyda” nomli maxsus yaratilgan film Orol dengizi mintaqasidagi xotira, landshaft va iqlimning parchalanishi haqida mushohada yuritishni o‘z ichiga oladi.

Ko‘rgazmaning markazida Bog‘ pavilioni – Kulapat Yantrasast tomonidan loyihalashtirilgan 15 metrlik serqatlamli o‘tov bo‘lib, u po‘lat va yarim shaffof toladan yasalgan yengil panjarali karkas yordamida an’anaviy ko‘chmanchi uylarning nafosatini qayta talqin qiladi. Uchrashuvlar va mulohazalar uchun makon sifatida mo‘ljallangan uning ochiq tuzilishi ko‘chmanchi uy-joy an’analarining moslashuvchanligini ham, chekinayotgan Orol dengizi qoldirgan bo‘shliqni ham ifodalaydi. Milan dizayn haftaligidan keyingi ko‘plab istak va davomli qiziqishlardan so‘ng, pavilion “Pinacoteca di Brera” tomonidan yana ikki oy muddatga shu yerda qolishga taklif qilinadi va “Palazzo Citterio”dagi ishtirokini 2026-yil iyul oyining oxirigacha uzaytirdi. Bu vaqt davomida ushbu makonda bir qator tadbirlar va ma’ruzalar davom etadi, muloqot va almashinuv minbari vazifasini saqlab qoladi. Keyinchalik pavilion Nukusga ko‘chirilib, u yerda barpo etilayotgan ijodiy bog‘ning bir qismiga aylanadi, yangi ahamiyat kasb etib, o‘z hayotini yangi manzarada davom ettiradi.

Ko‘rgazmaga 5 ta ma’ruza, ikkita amaliy mahorat darsi va Bog‘ pavilionida har kuni o‘tkaziladigan sayrlarni o‘z ichiga olgan bepul jamoatchilik dasturi hamrohlik qildi. Ma’ruzalarda xalqaro ma’ruzachilar, jumladan, Karlo Ratti, Fernando Laposse, Yan Bolen, Sara van Gameren, Marchin Rusak, Nifemi Markus-Bello va Sanne Visser ishtirok etib, biomintaqaviy dizayn, hunarmandchilikni saqlash, madaniy infratuzilma va ekologik xotira mavzularini o‘rgandilar. Mahorat darslari o‘zbekistonlik ustalar va taklif etilgan dizaynerlar rahbarligida tashrif buyuruvchilarni o‘zbek va qoraqalpoq xalqlarining o‘ziga xos ikki an’anasi – jimjimador chakich non qoliplari va kokillar yasash bilan tanishtirdi. Ko‘rgazma bilan bir qatorda tashrif buyuruvchilar Jamg‘armaning mintaqadagi madaniy va ekologik muloqotga uzoq muddatli sodiqligini aks ettiruvchi Orol madaniyat sammiti va Orol maktabi kabi tashabbuslar bilan ham tanishdilar.

“O‘rik gullaganda” ko‘rgazmasi 7 kun ichida 25,000 dan ziyod tashrif buyuruvchilarni qabul qildi, ulardan 600 nafari jonli mahorat darslarida, 500 nafari esa kundalik ma’ruzalarda ishtirok etdilar. Ko‘rgazma “FuoriSalone” hakamlar hay’atining “Media Partners” maxsus mukofotiga sazovor bo‘lib, 2026-yilgi Milan dizayn haftaligining eng esda qolarli loyihalaridan biri sifatida e’tirof etildi.